مساله مهم و مبنایی جبر و اختیار از مهمترین مباحث در علوم عقلی مخصوصا در فلسفه است. عمده مباحث مربوط به کیفیات نفسانی، اصل علیت و صفات الهی در فلسفه اسلامی به مبانی جبر و اختیار می پردازد.  دغدغه های مهمی از جمله مساله اراده و قدرت، علم خداوند به افعال بندگان، قضا و قدر؛ ارتباط زیادی با حل این مساله دارند. اختیار کردن، خود یک صفت است که بر «من» افراد عارض می شود. اما سوال اصلی این است که آیا می توان اختیار نکرد؟ اگر پاسخ مثبت باشد، سوال بعدی این است که خود «اختیار نکردن اختیار» اختیار دیگری نیست؟

۱۳۹۶-۰۹-۱۴
اختیار در ضرورت هستی

اختیار در ضرورت هستی

کتاب «اختیار در ضرورت هستی» با رویکرد مسئله تاریخی و بنیادین جبر و اختیار، توسط دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی به رشته تحریر درآمده است.
۱۳۹۶-۰۳-۱۰
نشست با اندیشه در میدان توحید

نشست با اندیشه در میدان توحید

جنید بغدادی می گوید: «اشرف المجالس و اعلاها الجلوس مع الفکر فی میدان التوحید» یعنی بهترین و بالاترین نشست ها، نشست با اندیشه در میدان توحید است.
۱۳۹۶-۰۲-۰۸
حسن و قبح

برنامه معرفت هشتم اردیبهشت ۱۳۹۶

معتزلیان به حسن و قبح ذاتی امور باور داشته و از خوبی و بدی اشیاء در جهان سخن می گفتند. در حالی که اشاعره در انکار ذاتی بودن حسن و قبح اصرار می ورزیدند
۱۳۹۴-۰۵-۱۲
اشعریت در غرب و جهان اسلام

اشعریت در غرب و جهان اسلام

ماجرای اشعریت در غرب و جهان اسلام بسیار پرسابقه است. بشر دیروز به نوعی با اصالت اراده دست و پنجه نرم می کرد و امروزه با آزمایشگاه میگوید که اشعریت صحیح است
۱۳۹۳-۱۰-۱۷
خواستن مهم‌تر است یا دانستن

خواستن و دانستن، نزاع اشعری و معتزلی

خداوند که می‌خواهد بیافریند، چون می ‌آفریند خوب است یا خوبی‌ هست که براساس آن می ‌آفریند خواستن مهم‌تر است یا دانستن اگر دانستن بود و خواستن نبود چه می شد
۱۳۹۱-۰۵-۳۱

جبر و اختیار

من اختیار دارم یا یک اراده قاهری بر من حاکم است؟ افعال ما حتی آنهایی که فکر می‌کنیم مجبوریم، دروغ است و اختیار داریم. اما خود اختیار من به اختیار من نیست
۱۳۸۷-۱۰-۱۴
من هرگز در افعالم مجبور نیستم

برنامه معرفت سیزدهم دی ۱۳۸۷

فعل من به اختیار من است اما اختیار من از کجا ناشی می شود؟ اگر در مورد فعل من سؤال می کنید، آن را از روی اختیار انجام دادم. من هرگز در افعالم مجبور نیستم