ده سال پای درس امام خمینی
مترقی ترین سخن امام درباره تقلید
۱۳۹۱-۰۵-۳۱
مخالفت با فلسفه، فلسفه دیگری است
اسلام آسمانی است، نه عربی!
۱۳۹۱-۰۵-۳۱
نمایش همه

فردوسی، تاریخ را زنده کرد

فردوسی تاریخ را زنده کرد

 

همایش بررسی نگره ها و اندیشه های حکمی و فلسفی دانای توس با عنوان «حکمت فردوسی» شنبه سوم تیرماه ۱۳۹۱ به همت بنیاد فردوسی و انجمن حکمت و فلسفه ایران در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد. بخشی از متن سخنان دکتر دینانی با عنوان فردوسی تاریخ را زنده کرد را می خوانید.

فردوسی تاریخ را زنده کرد

فردوسی، عارف، فیلسوف، حکیم، شاعر، حماسه سرا و خردمند بود. او با اینکه فیلسوف مصطلح نیست اما به مانند فیلسوف و حکیم سخن می‌گوید. خرد علم و آگاهی تحقق یافته در تاریخ است. خرد عقل تعین یافته در تاریخ است و فردوسی به این معنی «خردمند» است و چون خردمند است به تاریخ ایران توجه دارد.

تاریخ ایران از شکوفاترین ابعاد تاریخ بشر است، شاهنامه فردوسی یک اثر حماسی است که در تاریخ نظیر ندارد. هومر و سوفولکوس، ایلیاد و اودیسه و شاهنامه سه شاهکار ادبی تاریخ بشر است که اهل فلسفه شاهنامه فردوسی را از همه برتر می‌دانند. تراژدی، سرنوشت بی پایان بشر است. انتخاب بین دو خوب و یا دو شر برای برگزیدن شری که کمتر است را تراژدی می‌گویند که همه انسان‌ها به نحوی در زندگی با این وضعیت روبه رو می‌شوند. هیچ حماسه ای بدون تراژدی نیست و شاهنامه پر از تراژدی است و اصلاً خود زندگی فردوسی تراژدی است. فردوسی اگر درباره شاه سخن می‌گوید بحث عدالت را مطرح می‌کند و اگر شاهی عادل نباشد از نظر او بی ارزش است و آن را “چو گرگی در مرغزار” می‌خواند.

برای فردوسی «فره ایزدی» یعنی خرد اهمیت دارد. در داستان‌های ایرانی این مطلب وجود دارد که زنی یک روز صبح هنگام دوشیدن شیر گاوش متوجه می‌شود که شیر گاوش کم شده و بر سر می‌کوبد و وقتی به او می‌گویند که چیزی نشده مقداری شیرش کم شده شاید علف کم خورده می‌گوید نه اندیشه پادشاه منحرف شده است. وقتی فردوسی بحث شاه را مطرح می‌کند به این معنی است. هیچ کتاب حماسی و شعر در عالم به اندازه شاهنامه از توحید و خدا سخن نگفته است.

در ادامه بخوانید:  فلسفه و نظم جهانی

فردوسی تاریخ را زنده کرد خرد فردوسی، زنده کردن تاریخ تحقق یافته است. فروید تمام نظریه های روان‌شناسی‌اش و حتی اصطلاحاتش را از تاریخ تراژدی‌های یونان گرفته است؛ ای کاش ما می‌توانستیم از تراژدی‌های شاهنامه تاریخ خود را کشف کنیم. عدل، فره ایزدی و نور خدا همیشه در ایران مطرح بوده است و عدالت بدون خرد امکان ندارد و در ایران بحث عدالت همیشه مطرح بوده است و شاه بدون عدل، اصلا بی ارزش بوده است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *