اصالت عقل و اصالت تجربه
بدن کوزه‎ای و درون دریایی
۱۳۹۶-۰۷-۰۱
تفاوت ادراک حسی و خیال و وهم
آنجایی که جهان به آرزوهای ما پاسخ نمی دهد..
۱۳۹۶-۰۷-۰۴
نمایش همه

معیار در مقدمات برهان (فایل‎صوتی)

معیار در مقدمات برهان

معیار در مقدمات برهان«سمعی» در لغت به معنی شنیدنی است و در اصطلاح به «نقلی» یا نقلیات گفته می شود مثل حدیث و همه آنچه از تاریخ شنیده ایم. عقلی هم محاسبه عقلانی است مثل دو بعلاوه دو مساوی با چهار؛ لازم نیست بشنوی، اگر نشنیده بودی هم دو با دو جمع بشود، چهار خواهد شد. حال سوال این است که آیا دلیل نقلی، یقین آور است؟ دلیل عقلی هم آیا یقین می آورد؟ سوال دیگر این است که آیا معیار در مقدمات برهان چیست؟

برای شنیدن فایل صوتی «معیار در مقدمات برهان» روی پخش کننده صوت کلیک کنید

مثالی که برای عقلی زدیم (دو بعلاوه دو مساوی با چهار) بدیهی است اما بعضی عقلی ها هستند که به این بداهت نیستند مثل مساله عالم، حادث است یا قدیم؟ عالم ازلی است یا عالم در لحظه ای به وجود آمده است. برخی برهان دارند که ازلی است و برخی هم برهان دارند بر حادث بودن عالم؛ گاهی برهان نقلی و عقلی با هم ترکیب می شوند و گاهی هم مقدمات برهان عقلی، فقط ظنی است که قطعا یقین آور نیست.

یک معیار در مقدمات برهان : نتیجه تابع اخس مقدمات است

هر برهانی مقدمه دارد (از صغری و کبری) فرض کنید که برهانی ده مقدمه داشته باشد، که نه مقدمه آن یقینی باشد و یک مقدمه ظنی باشد، نتیجه یقین آور نیست. بزرگان منطق قاعده ای با عنوان (نتیجه تابع اخس مقدمات است) کلمه «اخس» با سین به معنی پست بودن است. یعنی نتیجه تابع پست ترین مقدمات است.

مثال دیگر: شخصی که تمام اعضاء و جوارح اش در نهایت زیبایی است اما مثلا دماغ او زیبا نباشد، در نتیجه آیا این فرد، زیباست؟ خیر چون نتیجه تابع اخس مقدمات است. یا فرض کنید شما راهی را قرار است به سمت مقصدتان طی کنید؛ نود درصد راه را درست رفته باشید اما فقط یک متر مانده به مقصد را اشتباه بروید، آیا به مقصد می رسید؟ خیر.

در ادامه بخوانید:  انواع واژه «حیثیت» در فلسفه

1 دیدگاه

  1. نـادیـا گفت:

    ممنون ????

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *