ما ز بالاییم و بالا میرویم
برنامه معرفت بیستم و هفتم اسفندماه ۱۳۹۵
۱۳۹۶-۰۱-۲۰
چرا باید پرسش فلسفی طرح کرد
چرا باید پرسش فلسفی طرح کرد
۱۳۹۶-۰۱-۲۵
نمایش همه

فراز و فرود فکر فلسفی

فراز و فرود فکر فلسفی

ماجرای فکر فلسفی

فراز و فرود فکر فلسفیکتاب فراز و فرود فکر فلسفی در بهمن ماه سال ۱۳۹۵ در چهارصد و چهل و شش صفحه، توسط انتشارات موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران منتشر شد. کتاب فراز و فرود فکر فلسفی سمت و سوی هستی شناسی (ontology) بیشتری نسبت به اثر قبلی دکتر دینانی دارد.

نگاهی به فهرست کتاب فراز و فرود فکر فلسفی ، نشان از جامعیت موضوعات دارد. برخی فصل های این کتاب عبارتند از: ذات و صفت، جوهر و عرض، وجود ماهیت یا بود نبود، باور و گمان یا یقین و شک، نقش کلیات در عالم آگاهی و ادراک، آن چیست؟ آیا هست؟ چرا هست؟ آن و نقطه، اکنون و اینجا، تفاوت میان کلی و فرد منتشر، ادراک حرکت، مستلزم حرکت در ادراک نیست، در جستجوی آنم که اکنون نیستم، فلسفه متاع بازاری نیست

بخشی از مقدمه کتاب فراز و فرود فکر فلسفی

شاید کمتر کسی پیدا بشود که در جنبش جهان و تحول آنچه در جهان به ظهور می رسد، تردید داشته باشد. صدرالمتألهین شیرازی نیز که از سردمداران قول به حرکت جوهری شناخته می شود، برای اثبات این مساله، برهان اقامه کرده و در این باب به تفصیل سخن گفته است. مهمترین مساله در فلسفه صدرالمتألهین – که زیربنای مسائل دیگر او نیز شناخته می شود- همین مساله جرکت در جوهر است. حرکت نیز به دو قسم قطعیه و توسطیه تقسیم شده و درباره هریک از این دو قسم، بحث و بررسی های فراوان به عمل آمده است.

در ادامه بخوانید:  قواعد کلی فلسفه در فلسفه اسلامی

ما اکنون درباره حرکت قطعیه و توسطیه و ملاک تفاوت آنها با یکدیگر سخن نمی گوییم. همین اندازه یادآور می شویم که حرکت هرچه باشد و به هرگونه که تقسیم بندی شود و مورد بررسی قرار گیرد، از نقطه ای آغاز می شود و به سمت و سویی به پیش می رود. حرکت بدون مبدأ و منتها، معنی معقول و محصلی ندارد. از جمله اموری که وجود آن در تحقق حرکت ضروری شناخته می شود، همان چیزی است که «محرّک» خوانده می شود. حرکت بدون محرّک، تحقق پذیر نیست و انسان عاقل نمی تواند به وجود آن باور داشته باشد. ماشین بدون موتور، حرکت نمی کند و یک توپ فوتبال مادام که ضربه ای به واسطه دست یا پا به آن وارد نگردد، از جای خود تکان نمی خورد و به جای دیگر نمی رسد.

تردیدی نمی توان داشت که محرک نخستین، از سنخ حرکت نیست و مصدر با صادر در یک مرتبه و مقام قرار نمی گیرند. در حرکت های عرضی و متحرک های محسوس، تفاوت میان حرکت و محرّک، ظاهر و آشکار است؛ اما در آنچه حرکت جوهری خوانده می شود، تفاوت میان حرکت و محرک محسوس نیست و به آسانی نمی توان به تفاوت میان آنها آگاهی پیدا کرد. در حرکت جوهری، حرکت، ذاتی جوهر است و البته جدایی و انفصال میان ذات و ذاتی امکان پذیر نیست.

در ادامه بخوانید:  کتاب اسماء و صفات حق

هنگامی که می گوییم: «حرکت، ذاتی جوهر است» منظور این است که حرکت از جوهر جسمانی و مادی جدا نیست و پیدایش جوهر، پیدایش حرکت نیز به شمار می آید. آنچه موجب می شود حرکت جوهری، غیر محسوس و ناپیدا باشد، این است که جوهر، محسوس نیست و هرگز با چشم دیده نمی شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله را حل کنید *