۱۳۹۶-۰۵-۲۰
انواع حرکت در فلسفه

انواع «حرکت» در فلسفه

حرکت ارادی یا نفسانی،‏حرکت بالذات و حرکت بالعرض،‏حرکت توسطی،‏ حرکت جوهری،‏حرکت ذاتی و حرکت عارضی،حرکت طبیعی،حرکت قسری،حرکت قطعی...
۱۳۹۶-۰۲-۲۷
اصل فلسفی ملاصدرا

بررسی اصل فلسفی ملاصدرا

اینکه هر نظام فلسفی بر یک اصلی مبتنی است، شکی نیست. اصل فلسفی ملاصدرا چیست؟ البته که مفهوم وجود، بدیهی است اما اصالت وجود بر خود وجود استوار است نه مفهوم اش
۱۳۹۳-۰۱-۱۷

‏الشیئ مالم یتشخّص لم یوجَد

‏بهمنیار، شاگرد برجسته ابن سینا، در کتاب التحصیل، این قاعده را مطرح کرده، ولی برای اثبات آن استدلالی نیاورده است. آنچه بهمنیار در این باب می گوید این است که شیئ بدون اینکه تشخص یابد، هرگز موجود نمی شود. سپس اقسام تشخّص را نسبت به ذات هر شیئ برشمرده است. به این ترتیب که تشخّص را یا مقتضای ذات دانسته، مانند واجب الوجود یا از لوازم ذاتی شیئ به حساب آورده است
۱۳۹۲-۱۱-۰۲
منطق و فلسفه

اتحاد میان منطق و فلسفه

در این مقاله فلسفی به بررسی اتحاد منطق و فلسفه می پردازیم و برای یادگیری بهتر منطق و فلسفه به راهکارهایی می پردازیم. قواعد منطق و فلسفه می تواند راهگشا باشد
۱۳۹۱-۱۰-۱۹

قاعده سوم: امکان اخس

نور وجود از مبدأ جود به مرحله هیولا ، که انفصال محض است، نمی رسد مگر به طریق مرور و عبور از جمیع مراحل متوسط وجود که آن را قوس نزولی می خوانند. چنان که وجود در مراحل استکمال، از مقام هیولا به مقام قرب واجب الوجود نمی رسد مگر به طریق مرور و عبور از جمیع مراحل متوسطه وجود که آن را قوس صعودی می خوانند. پس از ذکر این مقدمه، گفته می شود چنان که بسیاری از موجودات متوسط در قوس نزول به وسیله قاعده امکان اشرف اثبات می شوند؛ بسیاری از موجودات متوسط در قوس صعود نیز به وسیله قاعده امکان اخس اثبات می شوند.
۱۳۹۱-۱۰-۱۸

قاعده دوم: قاعده امکان أشرف

قاعده امکان اشرف عبارتست از اینکه در تمام مراحل وجود لازم است ممکن اشرف، بر ممکن اخس مقدم باشد. به عبارت دیگر هرگاه ممکن اخس موجود شود، ناچار باید پیش از آن ممکن اشرفی موجود شده باشد.
۱۳۹۱-۱۰-۱۷

انتقال عرض محال است

تا آنجا که از مطالعه کتب فلسفی و کلامی بر می آید ، کسی قائل به جواز انتقال عرض از یک موضوع به موضوع دیگر نیست ؛ بلکه آن را از نظر عقل محال دانسته اند .در تعریف عرض گفته اند : عرض عبارتست از ماهیتی که هر گاه در خارج موجود شود ، در موضوعی موجود می شود و بدون موضوع ، تحقق آن امکان پذیر نیست ؛ مانند دو مقوله کم و کیف و هفت مقوله اعراض نسبیه که هرگاه در خارج موجود شوند در موضوع موجود می شوند
۱۳۹۱-۰۷-۲۸
وجود منبسط

نفس رحمانیه

وجود منبسط همان نفخه الهی «نفس الرحمان» است که عرفا از آن به وجود منبسط یاد می‌کنند و دم الهی یعنی عالم، با کلام حق پیدا شد. گسترش هستی محض یعنی نفخه الهی
۱۳۹۱-۰۶-۳۰
اصل هستی چیست

اصل هستی

اصل هستی چیست ؟ آیا هستی را می توان تعریف نمود؟ تعریف وجود ملاصدرا با تعریف نور سهروردی آیا تفاوتی دارد؟ حرف سهروردی از حکمت خسروانی است. آیا دعوا لفظی است؟
۱۳۹۱-۰۵-۳۱
اصالت عقل و اصالت تجربه

آنچه آغاز ندارد نپذیرد انجام

صدرالمتألهین نیز قاعده «آنچه آغاز ندارد نپذیرد انجام» را معتبر دانسته و در برخی موارد به آن استناد نموده است؛ اول و آخر همواره نسبت به یکدیگر متضایف اند
۱۳۹۱-۰۵-۳۱
اقوال و عقاید حکما درباره وجود ذهنی

اقوال وعقائد حکما در باب وجود ذهنی

اقوال و عقاید حکما درباره وجود ذهنی متعدد و گوناگون است و علت آن نیز این است هر یک از آنان خواسته‌اند برای مشکل معروف در باب وجود ذهنی راه مناسبی پیدا کنند