ماجرای فکر فلسفی در جهان اسلام

۱۳۹۵-۰۷-۱۲
philosophy

فکر فلسفی در تطور تاریخی

هیچ دلیلی وجود ندارد که گفته شود نظریه فلسفی لذت مثلا در نظر فلاسفه قرن بیستم میلادی کاملتر از نظریه لذت در نظر فیلسوفانی مانند محمد بن زکریای رازی یا اپیکور یا افلاطون است. این سخن در مورد آنچه فلاسفه امروز در باب وجود می گویند نیز صادق است یعنی هرگز نمی توان ادعا کرد آنچه فیلسوفان وجودی قرن بیستم در باب وجود می گویند کاملتر است از آنچه ابن سینا و ارسطو در این باب ابراز داشته اند. به این ترتیب فکر فلسفی در تطور تاریخی خود ضمن اینکه نسبت به برخی امور ژرف تر و کاملتر می گردد در برخی موارد ژرفتر نیست
۱۳۹۳-۱۰-۱۷
benefit

خواستن و دانستن، نزاع اشعری و معتزلی

خواستن و دانستن دو چیز است و با یکدیگر ارتباط دارند، ولی ارتباط داشتن به این معنی نیست که یک چیز هستند، بلکه دو چیز هستند. خواستن مهم‌تر است یا دانستن؟ اگر فقط دانستن بود و خواستن نبود چه اتفاقی می‌افتاد؟ اگر خدا می‌دانست و نمی‌خواست که بیافریند، چه اتفاقی می‌افتاد؟ اگر می‌دانست و خلق نمی‌کرد، دانستن او نیز نبود و خدای منهای خواستن به چه کار می‌آید. ضرورت زمانی مطرح می‌شود که خداوند چه می‌خواهد
۱۳۹۳-۱۰-۱۳
Dr Dinani maarefat 1

ابن تیمیه و انکار وابستگی عقل و نقل

ابن تیمیه معتقد است معرفت های عقلی از حد حصر و شماره بیرون است ولی آن نوع معرفت عقلی که صحت نقل را می توان با آن اثبات کرد نه تنها همه آن معارف عقلی نیست بلکه با هر یک از آنها مباینت دارد. به این ترتیب وقتی برخی از آنها و یا حتی همه آنها باطل شود به هیچ عقلی که اساس سمع است و نقل را با آن می توان اثبات کرد باطل نمی گردد.
۱۳۹۳-۰۷-۰۶

متافیزیک را فیزیکی نکنید!

موضوع ریاضی بُعد است. بُعد یک چهره از هستی است. صدها چهره دیگر دارد هستی. اخلاق را می شود اندازه گرفت؟ عقل، میزان است. هیچ چیز بی میزان در عالم نیست. امور معقول را با میزان عقل بسنجید و امور بُعد را با ریاضیات. عقل بالاتر از فیزیک هم می تواند برود. عقل از فیزیک در می آید یا فیزیک یکی از احکام عقل است؟
۱۳۹۳-۰۵-۱۴
IMG00004910

ماجرای فکر ماجراجو (گفتگو با دکتر دینانی)

فیلسوفان در طول تاریخ از یک طرف با متکلمان مواجه بودند و مجبور بودند به اتهام متکلمان که سخنان شما با ظواهر دین سازگار نیست، پاسخ دهند و از خود دفاع کنند تا از تکفیر و تبعید و... در امان بمانند و از طرف دیگر با عرفا مواجه بودند که به آن‌ها خرده می‌گرفتند که عشق، همه‌کاره‌ست؛ عقل، پتیاره‌ست. لذا فیلسوفان در دو جبهه وارد درگیری می‌شوند. کتاب «ماجرای فکر فلسفی در جهان اسلام» موضع‌گیری فلاسفه در مقابل خرده‌گیری‌های متکلمین است و کتاب «دفتر عقل و آیت عشق» حکایت مواجهه‌ی فیلسوفان با عرفاست.
۱۳۹۳-۰۴-۱۰
common-terms

اثر یک شیئ از هرجهت با خودش، مشابهت کامل ندارد

اگر بین اثر و مؤثر، مشابهت کامل وجود داشته باشد، لازم می آید که وجود اثر از هرگونه فایده ای خالی باشد و چیزی که از هر گونه فایده خالی باشد عبث است؛ و این امر در مورد حق تبارک و تعالی که اصل الاصول و مؤثر حقیقی است، ناروا و محال است؛ اگر اثر شیء با خود شیء از هر جهت مشابهت کامل داشته باشد، لازم می آید که وجود در یک حقیقت و یک رتبه بر وجه واحد دوبار حاصل شود؛ و این تکرار وجود و تحصیل حاصل است؛ و چون که تحصیل حاصل محال است، چیزی که موجب تحصیل حاصل می شود نیز امکان پذیر نخواهد بود.