تشکیک

۱۳۹۱-۱۰-۲۱
Ghavaed

قاعده پنجم: انقلاب الحقیقه ممتنعٌ

انقلاب حقیقت ، عبارت است از اینکه ماهیت شیء از آن نظر که ماهیت آن شیء است ، برحسب معنی و مفهوم به ماهیت شیء دیگر منقلب شود . این گونه انقلاب از نظر عقل محال است . زیرا ماهیت ، از آن جهت که خود ماهیت است ، جز همان ماهیت چیز دیگری نیست و چون چنین است ، هیچ گونه مفهومی جز مفهوم خود آن ماهیت ، بر آن ماهیت صدق نمی کند .
۱۳۹۱-۱۰-۱۸
Ghavaed

قاعده دوم: قاعده امکان أشرف

قاعده امکان اشرف عبارتست از اینکه در تمام مراحل وجود لازم است ممکن اشرف، بر ممکن اخس مقدم باشد. به عبارت دیگر هرگاه ممکن اخس موجود شود، ناچار باید پیش از آن ممکن اشرفی موجود شده باشد. مثلا هنگامی که نفس و عقل را در نظر بگیریم و با یکدیگر مقایسه کنیم، مطمئن خواهیم شد که عقل برتر از نفس است؛ در این صورت اگر به صدور وجود نفس آگاه باشیم، به صدور وجود عقل پیش از آن نیز آگاه خواهیم بود. ملاصدرا جهت اثبات عقل، که آن را «مفارق قدسی» نامیده و به دوازده طریق استدلال نموده است که طریق سوم آن، قاعده « امکان اشرف» است.