حاج ملاهادی سبزواری

۱۳۹۴-۰۹-۲۳

برنامه معرفت ۲۰ آذرماه ۱۳۹۴

محسوسات، روزی حس اند. اگر انسان حس داشت اما چیزی برای حس کردن نبود، چه حالی داشت؟ اگر انسان چشم داشت اما چیزی نبود که آن را ببیند چه اتفاقی می افتاد؟ خوب انسان از همه چیز محروم می شد. اگر چشم هست، آنچه که چشم آن را می بیند و زیبایی هم هست. اگر گوش هست، صوت خوش، سخن خوب هم هست. اگر ذائقه هست، طعم خوب هم هست.
۱۳۹۴-۰۹-۱۶

برنامه معرفت ۱۳ آذرماه ۱۳۹۴

انسان تنها موجودی است که می‌تواند فضیلت داشته باشد یک حیوان بدنبال فضیلت نیست اما انسان به دنبال فضیلت است افرادی که در مسائل طبیعی غرق هستند به خصوص در دنیای امروز باید توجه کنند که در طبیعت هم فضیلت هست اما علوم طبیعی دل‌ها را به هم نزدیک نمی‌کند. فضیلت است که دل‌ها را به هم نزدیک می‌کند برای تحصیل فضیلت باید ما به سمت آن برویم
۱۳۹۴-۰۹-۰۷
معشوق چون نقاب ز رخ در نمیکشد

برنامه معرفت ۶ آذرماه ۱۳۹۴

در حیات و موت خصوصیت است. یک حکیمی در مورد حیات و موت حرف عجیبی میزند. او می گوید: زنده بودن به اندازه موت (مردن) قطعی نیست. زیرا ممکن بود یک انسانی اصلا متولد نشود، اما الان که متولد شد، ممکن نیست که نمیرد. انسان، توانایی گریستن دارد و هر اشکی که خارج می شود از انسان، به معنی گریه نیست. تفاوت ظاهری انسان با حیوانات و موجودات دیگر عالم، زیاد نیست و در حواس ظاهری با انسان، مشترک هستند. اما تفاوت بنیادی انسان از درون است. درون انسان، با همه چیز متفاوت است
۱۳۹۴-۰۸-۳۰

برنامه معرفت ۲۹ آبان ماه ۱۳۹۴

تعهد، در دین و اخلاق ظاهر می شود. بعضی از مردم، هم دینی و هم اخلاقی اند و انسانهایی هم هستند که دینی نیستند اما اخلاقی هستند. انسان چرا خودش را متعهد می داند؟ این تعهد برای دینی ها و غیر دینی ها از چه مساله ای ناشی می شود؟ عهد، همان عهد ألست است
۱۳۹۴-۰۸-۲۳

برنامه معرفت ۲۲ آبان ماه ۱۳۹۴

با گذر زمان و کهولت سن، وضعیت جسمانی و بدنی انسان رو به ضعف و سستی می نهد. دیگر نه آن قوای سرشار جوانی باقی می ماند و نه ادراکات حسی قوی. اما آیا ادراک معنوی و قوای عقلانی انسان نیز با افزایش سن پیر و فرتوت شده و رو به زوال می رود؟ این سؤالی است که حاجی سبزواری آن را مطرح کرده و جواب آن را منفی می داند. برنامه این هفته معرفت به موضوع تفکر عقلانی در انسان می پردازد
۱۳۹۴-۰۸-۱۶
خالق و مخلوق

برنامه معرفت پانزدهم آبان ۱۳۹۴

چون نیک بنگریم، انسان یگانه موجودی است که در عالم آفرینش از هر دو بعد مادی و معنوی ترکیب شده است. انسان تنها موجودی است که هم جسم دارد و هم روح، هم جنبه زمینی دارد و هم جنبه آسمانی. و از همین روست که خداوند در قرآن کریم می فرماید: «فَإِذَا سَوَّیْتُهُ وَنَفَخْتُ فِیهِ مِن رُّوحِی» مادی و معنوی بودن انسان اگرچه امری غیر قابل انکار و مسلم است، اما توجیه و تبیین چگونگی این ترکیب امری بسیار دشوار و غامض به نظر می رسد. دکتر دینانی با اشاره به بیانات حاجی سبزواری در اسرارالحکم، به توضیح این معنی مرموز می پردازد.
۱۳۹۴-۰۸-۰۹
کنت کنزا مخفیا فأحببت أن اعرف

برنامه معرفت هشتم آبان ۱۳۹۴

زکات دادن عاقله از غلات تعقلات، تعلیم علوم نظریه و علوم عملیه است مر طالبین را از عقول نظریه و عقول عملیه مستعده. در هر دو جنبه که در آن استعداد باشد که استدعای بی استعداد، استدعا نیست و از اینجاست که دعا به لسان استعداد به اجابت مقرون و خلافش ملحون است و معنی اسم شریف یا مُبْتَدِئاً باِلنِّعَمِ قَبْلَ اسْتِحْقاقِها قبل از استحقاق به صفات تکلیفیه است مانند نعم واهبیه، چو عقول فطریه منشا عبادات می شوند.
۱۳۹۴-۰۸-۰۲
معشوق چون نقاب ز رخ در نمیکشد

برنامه معرفت اول آبان ۱۳۹۴

زمان گشته سرگشته کوی او/ بود روی عالم همه سوی او / همی میرسد بر مشام دلم /ز کربلا بوی دلجوی او / به حق زنده و حق بدو زنده است / شب و روز، اندر تکاپوی او /نه آغاز را پیدا و نه انجام را / بود عقل و عشق، پرتو روی او
۱۳۹۴-۰۷-۲۵

برنامه معرفت ۲۴ مهرماه ۱۳۹۴

همه چیز در عالم دارای ضد است، آیا «حق» نیز دارای ضد است؟ گفته شده است که «باطل» ضد حق است. اما با یک دقت دقیق عقلی متوجه خواهیم شد که «باطل» ضد حق نیست. حتی جهل و نادانی و اشتباه، هم ضد «حق» نیست، زیرا که جاهل ممکن است در یک زمانی، آگاه شود. آنچه ضد حقیقت است، «تعصّب و استنکار» است. کسی که با تعصب در مقام انکار بر می آید، آیا قابل هدایت است؟ کسی که اشتباه کرده است قابل هدایت است اما کسی که با زور تعصب، در مقام انکار بر می آید، راه بازگشتی ندارد.
۱۳۹۴-۰۷-۱۷
شناخت ظاهری

برنامه معرفت ۱۷ مهرماه ۱۳۹۴

پادشاهی در ثمینی داشت/ بهر انگشتری نگینی داشت /خواست نقشی که باشدش دو ثمر / هر زمان که افکند به نقش، نظر/وقت شادی نگیردش غفلت /گاه اندوه نباشدش محنت/ هرچه فرزانه بود آن ایام /کرد اندیشه ای ولی بت خام/ژننده پوشی پدید شد آن دم /گفت بنویس بگذرد این هم
۱۳۹۴-۰۷-۱۰

برنامه معرفت ۱۰ مهرماه ۱۳۹۴

در اصول کافی مذکور است که خداوند عقل را آفرید و به او اقبال و ادبار فرمود و چنین است حکم عقل آن جناب (صلی الله علیه و آله) چون سفر از حق به سوی خلق کرد، تکویناَ و سفر از خلق به سوی حق کرد، تکلیفاَ. بقاء بالله بعد الفناء و سهو بعد المحو یافته، مامور شد به سفر از حق به حق به سوی خلق از جهت تکمیل و ارشاد خلق. با وجود قرین شدن به طبیعت، آبیتُ عند ربّی باشد
۱۳۹۴-۰۷-۰۴

برنامه معرفت ۳ مهرماه ۱۳۹۴

چون دست قضا، رشته اعمال برشت/ بگسیختن اش خانه تقدیر نوشت /از حکم ازل نرسته نه برنا و نه پیر / وز دام اجل نجسته زیبا و نه زشت/افشاند هر کس در این مزرعه تخمی/ ناچار باید برود حاصل کشت/امروز به پای خم می سرمستی/فرداست که بر تارک خم باشی خشت