۱۳۹۶-۰۵-۲۰
انواع حرکت در فلسفه

انواع «حرکت» در فلسفه

حرکت ارادی یا نفسانی،‏حرکت بالذات و حرکت بالعرض،‏حرکت توسطی،‏ حرکت جوهری،‏حرکت ذاتی و حرکت عارضی،حرکت طبیعی،حرکت قسری،حرکت قطعی...
۱۳۹۶-۰۳-۲۱
هنر واقعی چیست

‏واژه «حکمت الهی» در فلسفه

حکمت الهی در فلسفه علمی است که از احوال موجود از آن جهت که موجود است (یعنی موجود مطلق) بحث و گفتگو می کند. پاره ای از احکام در رابطه با اصل موجودیت آن است
۱۳۹۲-۰۹-۰۴

صورت جسمی-ضرورت به شرط محمول

‏میان اصطلاح ضرورت به شرط محمول در منطق و ضرورت به شرط محمول در فلسفه تفاوتی است که نباید از آن غافل بود. توضیح اینکه نظر منطقیین به عالم ذهن است. هر گاه موضوع قضیه ای مقید به محمول آن قضیه شود، ‏ثبوت آن محمول برای آن موضوع ضروری خواهد بود. اما نظر فلاسفه در ضرورت به شرط محمول به اعتبارات ذهنی نیست، بلکه نظرشان به متن واقعیت است
۱۳۹۲-۰۸-۰۸
فکر فلسفی

واژه «صفت نفسی و صفت اضافی»

‏صفت نفسی به صفتی گفته می شود که شیئ فی حد نفسه و بدون نیاز به مقایسه ‏آن با دیگر اشیاء به آن متصف می گردد. مانند اتصاف جسم به سفیدی یا سیاهی، اتصاف انسان به علم و قدرت، و مانند آن. اتصاف ماهیت به تشخص نیز از این قبیل است.
۱۳۹۲-۰۸-۰۳

واژه های «سلب تحصیلی،سوفسطی،شرح الاسم»

‏شرح الاسم دو اصطلاح دارد. در یک اصطلاح به همان «تعریف لفظی» ‏اطلاق می شود و مرادف با آن است و اصطلاح دوم «شرح الاسم» ‏که اصطلاح معروف و رایج آن است، مرادف با «تعریف اسمی» می باشد.
۱۳۹۲-۰۷-۲۱

واژه های «سرعت، سطح و سکون» در فلسفه

سرعت ‏از جمله مفاهیمی که به حرکت تعلق می گیرد، مفهوم «سرعت» است. واژه سرعت معانی گوناگونی دارد، که به پاره ای از آنها اشاره می […]
۱۳۹۲-۰۶-۲۰
فکر فلسفی

زیادت وجود بر ماهیت

زیادت وجود بر ماهیت در خارج به این معنی است که ما در خارج دو چیز داریم: یکی ماهیت و دیگری وجود، و وجود در خارج عارض بر ماهیت می شود، مانند ‏رنگی که در خارج عارض بر دیوار می شود. زیادت خارجی و مجرد بر ماهیت نزد همگان مطرود است و کسی از حکما آن را نپذیرفته است.
۱۳۹۲-۰۶-۱۸

تفاوت واژه «ذات» و «ذاتی»

«ذاتی و ‏عرضی» دو واژه ای است که در منطق و فلسفه موارد استعمال ویژه ای دارد، ‏و در واقع به نحو مشترک لفظی بر معانی متعددی اطلاق می شود. آنچه در اینجا بیان و تعریف می شود در واقع اصطلاح خاصی از «ذاتی» و «عرضی» است که در منطق در باب کلیات خمس (ایساغوجی) مطرح است. در آنجا گفته می شود که هر گاه چیزی بر چیزی حمل شود، ‏محمول در رابطه با موضوع دو حالت می تواند داشته باشد
۱۳۹۲-۰۶-۱۷

واژه «خلع و لبس» و «دور» در فلسفه

‏خلع در لغت به معنای کندن و درآوردن و لبس به معنای پوشیدن و بر تن کردن است و در اصطلاح، به معنای زوال صورت سابق و دریافت صورت جدید است. به عقیده حکمای ما، تغییرات واقع در اجسام به گونه خلع و لبس است، یعنی صورتی دفعتاً زایل می گردد و صورت جدیدی دفعتاً حادث می شود که به آن «کون و فساد» نیز می گویند.
۱۳۹۲-۰۶-۱۵
حیثیت اطلاقیه

انواع واژه «حیثیت» در فلسفه

در این بخش از دانشنامه فلسفه به بررسی انواع حیثیت در فلسفه می پردازیم. واژه های حیثیت اطلاقیه و حیثیت تقیدیه و حیثیت تعلیلیه را تعریف می کنیم به چه معنی اند
۱۳۹۲-۰۶-۱۴

واژه «حمل» و انواع حمل در فلسفه

‏حمل بتّی و حمل غیر بتّی،حمل بسیط و حمل مرکب،حمل ذاتی اولی،حمل شایع صناعی،حمل ماهوی،حمل مواطات و حمل اشتقاق
۱۳۹۲-۰۵-۲۴
منطق و فلسفه

نسخه الکترونیکی کتاب اصطلاحات فلسفه

تاکنون و طی مطالب جداگانه ای به بررسی مطالب و اصطلاحات فلسفه پرداختیم که برای دانشجویان و علاقه مندان به رشته فلسفه بسیار مفید ارزیابی شد و استقبال خوبی هم صورت گرفت. اما این انتشار مطالب به طور جداگانه و در صفحات زیاد و متکی بودن به خواندن آن در وب سایت و پراکندگی آنها باعث می شد که عزیزان درخواست انتشار نسخه جامع تر و یا حداقل (PDF) داشتند.