مقالات دکتر دینانی

اردیبهشت ۲, ۱۳۹۶
فلسفه اصالت صلاح عملی

اصالت صلاح عملی درباره حقیقت

فلسفه اصالت صلاح عملی ، نظریه ای است که ویلیام جیمز از مهمترین بنیانگذاران آن به شمار می آید. به نظر صاحبان این فلسفه غرض از حیات همانا عمل است نه نظر
فروردین ۱۰, ۱۳۹۴
کلام ماتریدی

کلام ماتریدی

آنچه مطالعه خواهید نمود مقاله ای است از دکتر ابراهیمی دینانی، تحت عنوان «کلام ماتریدی» نگاشته شده است و به بررسی سیر فکری این متکلم اسلامی پرداخته است.
دی ۱۵, ۱۳۹۳
میل به شناختن و شناخته شدن

مقدمه ای بر حکمت خاقانیه

کتاب حکمت خاقانیه یکی از کتابهای فلسفی کلامی فاضل هندی است که به صورت مستقل و جداگانه نوشته شده و مواضع فکری او را روشن می سازد. او این کتاب را به نام پادشاه هند، محمد اورنگ زیب بهادر عالم گیر تالیف کرد؛ به همین جهت آن را حکمت خاقانیه نامیده است. این کتاب به سه بخش مختلف و متمایز تقسیم شده و در آن مسائل گوناگون منطقی و طبیعی و الهی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
مهر ۹, ۱۳۹۳

نگاهی منتقدانه به فلسفه صدرالمتألهین

صدرالمتألهین شیرازی بر بسیاری از سوره های قرآن تفسیر نوشته و براساس مبانی فلسفی خود درباره معنی آیات سخن گفته است. سوالی که در اینجا پیش می آید این است که آیا این فیلسوف بزرگ، مبانی فلسفی خود را از قرآن مجید استخراج می کند و یا برعکس، قرآن را براساس مبانی فلسفی خود تفسیر می کند؟
مهر ۵, ۱۳۹۳

متناهی و غیرمتناهی

توان طرح مساله غیر متناهی از ویژگی های بشر است. او درباره غیر متناهی می اندیشد ولی به روشنی می داند که آنچه در اندیشه دارد محدود و متناهی است. این سخن تنها به حوزه اندیشه محدود نمی شود، بلکه در ساحت خواسته ها نیز صادق است؛ زیرا انسان غیر متناهی را می خواهد و آن را می جوید ولی آنچه به دست می آورد، غیر متناهی نیست.
تیر ۱۱, ۱۳۹۳

دانلود مقاله «نیایش فیلسوف»

نیایش از عمیق ترین و ظریف ترین نیاز های فطری انسان است و در هین حال که آرامش می بخشد در فعالیتهای مفزی انسان نوعی شکفتگی و انبساط ایجاد می کند. بر خلاف تصور عامه که نیایش را صرفاً سلسله ای اقوال می پندارند و از مرحله لفظ تجاوز نمی کنند، فارابی دعا را نه تنها فعل، بلکه از بالاترین افعال آدمی می داند.
فروردین ۱۵, ۱۳۹۳

اصالت عقل در فلسفه

کسی که هستی را نمی داند یعنی نیستی را هم نمی داند و دانستن نیستی، وقتی میسر می شود که هستی را در بر می گیرد و دانستن نیستی وقتی میسر است که هستی را بفهمیم. و این مسئله ی هست و نیست که ماخیلی ساده از آن رد می شویم، یک بحث صد در صد فلسفی است
آذر ۲۵, ۱۳۹۲

مفهوم زمان در فلسفه برگسن

هانری برگسن از فیلسوفان بر جسته قرن بیستم اروپا است. برگسن که در آغاز به شدت تحت تأثیر فلسفه تحولی اسپنسر بود. پس از مدتی دریافت که این فلسفه در توجیه تکامل موجودات ناتوان است و پس از تأمل فراوان به این نتیجه رسید که علت این ناتوانی در برداشتی است که اسپنسر از مفهوم زمان دارد. برداشت اسپنسر از مفهوم زمان همان چیزی بود که در مکانیک و نجوم رواج داشت.
آذر ۲۲, ۱۳۹۲

علم خداوند به جزئیات

حصول‏ صورت معلوم نزد عالم، علم حصولی را تشکیل می ‏دهد، این مسئله نیز مسلم است که علم حصولی، از آن جهت که علم به یک شی‏ است، تابع معلوم خود می ‏باشد اکنون اگر علم خدا به جزئیات، از قبیل علم حصولی شناخته شود، این پرسش پیش می‏آید که آیا با تغییر معلوم جزئی، علم‏ به آن نیز تغییر می ‏پذیرد یا نه؟
آذر ۱۳, ۱۳۹۲

عقل و استدلال در تفکر ابن جوزی

قدرت قبول و ردّ یک نظریه از ویژگی‏های انسان است. انسان بر اساس عقل و خرد خود، صحت و سقم یک نظریه را مورد بررسی و تحقیق قرار می‏دهد و سپس به قبول یا ردّ آن مبادرت می‏نماید. به این ترتیب ردّ یا قبول واقعی یک نظریه به عقل و خرد بستگی دارد و بدون اتکاء به عقل، صحت و سقم و ردّ و قبول امور از ارزش و اعتبار معقول برخوردار نیست. مسأله‏ئی که در اینجا مطرح می‏شود این است که آیا قبول و پذیرش ادیان نیز مشمول این حکم واقع می‏شود یا نه؟
آذر ۶, ۱۳۹۲

پژواک اندیشه های فخر رازی و سهروردی در آثار ابن کمونه

ابن کمونه به گونه ‏ای روشن و آشکار از اندیشه ‏های فخر الدین رازی بهره گرفته و بر برخی از آثار سهروردی نیز شرح و تعلیقه نوشته است.نوشتن شرح و تعلیقه بر یک اثر علمی یا فلسفی بدون نوعی‏ آشنایی با اندیشه‏های صاحب آن اثر به هیچ ‏وجه امکان ‏پذیر نیست. وقتی گفته می‏شود که ابن کمونه با اندیشه‏های این دو اندیشمند و فیلسوف مسلمان آشنایی کامل داشته، منظور این نیست که از اندیشه‏های‏ فلاسفه و متکلمان دیگر آگاهی نداشته است بلکه مقصود این است، که اثر پذیری او از آثار دیگر اندیشمندان مسلمان بارز و آشکار است.
آذر ۵, ۱۳۹۲

عدل در نظر شیخ مفید

«عدل در نظر شیخ مفید» عنوان مقاله‏ای‏ است که دکتر «غلامحسین ابراهیمی دینانی» که آن را در مجمع هزاره شیخ مفید عرضه کرده‏ بود. عدل از اهم مسایلی است که بحث‏های‏ گوناگون را میان علمای علوم اسلامی سبب شده‏ و حتی منازعات سختی را بین متکلمین‏ مذاهب مختلف اسلامی پدید آورده است. یکی از اصول مذهب نزد شیعه عدل است. شیخ مفید نیز در دوره‏ای می‏زیست که عقیده‏ اشاعره که عدل را برای خداوند انکار می‏کرده‏اند،رواج کامل داشت.