نیایش فیلسوف
نیایش فیلسوف
۱۳۹۱-۰۵-۳۱
وجود رابط و مستقل در فلسفه اسلامی
وجود رابط و مستقل در فلسفه اسلامی
۱۳۹۱-۰۵-۳۱
نمایش همه

ماجرای فکر فلسفی در جهان اسلام

ماجرای فکر فلسفی در جهان اسلام

ماجرای فکر فلسفی در جهان اسلامماجرای فکر فلسفی در جهان اسلام ، نه تاریخ فلسفه اسلامی است و نه «فلسفه تطبیقی» این اثر بدیع، نگاهی است دقیق و ویژه به ماجراهایی که مخالفان و موافقان فلسفه در جهان اسلام پدید آورده ‏اند. دکتر دینانی در این اثر سه جلدی، به تفصیل عمده ‏ترین منازعات فکری میان «متکلمان» و «حکیمان» را مورد بحث و بررسی قرار داده است. وی چند بحث عمده را در این اثر مورد توجه قرار داده است.

نخست اینکه فلسفه ‏ای که به نام فلسفه اسلامی مشهور شده است، یونانی و ترجمه ‏ای نیست و تا آراء منتقدان متشرع فقیه و متکلم را شناسایی نکنیم نمی‏توانیم از اصالت فلسفه اسلامی صحبت کنیم؛ این سخن بسیار دقیق و مهم است که چراغ فلسفه در ایران هیچ‌گاه خاموشی نگرفته است. دوره سه جلدی ماجرای فکر فلسفی در جلد نخست با موضوع «مخالفت و ستیز با فلسفه» آغاز شده، در جلد سوم با بررسی «مکتب تفکیک» پایان می ‏پذیرد.

بخشی از مقدمه کتاب ماجرای فکر فلسفی در جهان اسلام

کسانی که با تاریخ فلسفه آشنایی دارند به خوبی می دانند که نحوه وجود کلیات، همواره محل بحث و گفتگو بوده و منازعات بسیاری در این باب انجام پذیرفته است. کسانی بر این عقیده اند که کلی به هیچ نحو تحقق نداشته و آنچه از آن در دست است جز یک نام چیز دیگری نیست. طرفداران این عقیده « نومینالیست» شناخته می شوند و تعداد آنها به هیچ وجه اندک نیست. در مقابل این گروه کسانی را میشناسیم که تحقق کلیات را انکار نمی کنند ولی در نحوه تحقق کلی با یکدیگر اختلاف دارند.

در میان حکمای اسلامی کسانی که با افلاطون هم مشرب و هم عقیده اند، به وجود مُثُل عقلی و ارباب انواع، معترف بوده و آنها را اساس امور به شمار می آورند. از سوی دیگر ابن سینا و پیروانش روی کلی طبیعی تکیه کرده و برای اثبات آن اقامه برهان نموده اند. باید توجه داشت که وقتی ابن سینا در باب کلی طبیعی سخن می گوید، منظورش این نیست که حقیقت نوعیه که کلی طبیعی نامیده می شود با تحقق یک فرد نیز تحقق می پذیرد.

به عنوان مثال میتوان گفت وقتی یک فرد انسان در جهان خارج وجود داشته باشد، انسان در خارج وجود دارد. کسی نمی تواند بگوید انسانی که در ضمن یک فرد تحقق می پذیرد، همه انسان نیست بلکه بخشی از آن را تشکیل میدهد. زیرا انسانی که در ضمن یک فرد تحقق می پذیرد همان انسانی است که ضمن میلیونها افراد تحقق پیدا می کند. به این ترتیب می توان گفت وجود میلیونها فرد آدمی در تحقق انسان، همان نقشی زا ایفا میکند که وجود یک فرد می تواند آن را ایفا نماید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله را حل کنید *