معشوق چون نقاب ز رخ در نمیکشد
معشوق چون نقاب ز رخ در نمیکشد
۱۳۹۰-۰۳-۱۳
روزی که چرخ از گل ما کوزه‌ها کنند
روزی که چرخ از گل ما کوزه‌ها کنند
۱۳۹۰-۰۳-۲۷
نمایش همه

صبح است ساقیا قدحی پرشراب کن

دوش دیدم که ملائک در میخانه زدند

مشخصات فایل

نام فایل: صبح است ساقیا قدحی پرشراب کن

موضوع برنامه: تفسیر ابیات حافظ

مدت زمان برنامه: ۴۴ دقیقه

حجم فایل صوتی: ۲۲ مگابایت (MP3)

مختصری از متن برنامه:

استاد مراد از صبحگاه چیست از دیدگاه حافظ؟

یکی از غزلیات ناب حافظ که فضای خیامی هم دارد و حافظ یعنی همه‌ی فرهنگ گذشته‌ ما و نه تنها فرهنگ اسلامی بلکه تا ماقبل از فرهنگ تاریخی ایرانی و فرهنگ ایرانی و اوجش فرهنگ اسلامی در شعر حافظ منعکس است. در نهایت زیبایی و در نهایت عمق و ژرفنا و ملاطفت هم از نظر لفظ و هم از نظر محتوا و با اینکه غزل است و غزل ظریف است گاهی جنبه‌ حماسه پیدا می‌کند گاهی فضای خیامی و فضاهای دیگر این هنر حافظ است و جنبه‌ غیبی و الهی است و موهبتی است که به حافظ عطا شده و این غزل هم جنبه‌ زمینی دارد و هم جنبه‌ آسمانی و هم جنبه‌ حماسی دارد و هم جنبه‌ خیامی.

شراب صبحگاهی که ظاهر این کلمه این است که کسانی که اهل شراب بوده‌اند صبح استفاده می‌کردند و آن قدر مطلب عظیمی است که در شراب انگوری نیست و از ساقی می‌خواهد و ساقی که سقایت می‌کند و رفع خماری جهل و نادانی از انسان می‌کند و رفع خرفتی و غفلت و عقب ‌ماندگی می‌کند و ساقی کسی است که با نوشاندن می معرفت، این بیماری‌ها را از انسان می‌زداید اینجا، مخاطب حافظ ساقی است و می‌گوید صبح است و حواست جمع باشد که دیگه صبح است و شب گذشت اما ضمن اینکه مرسوم می خواران است می صبحگاهی، این صبح یک معنی دیگر در شعر حافظ هم دارد یعنی یک لحظه غفلت و ظلمت و تیرگی جهل و غفلت رفته و من یک لحظه هشیارم الان و این فرصت را باید غنیمت بدانیم چون غالباً انسان دچار غفلت است و دچار ظلمت و تیرگی است و یک لحظه‌ هایی یک نفحاتی وزیدن می‌شود از جانب حق تبارک و تعالی نفخه الهی و یک لحظه آدم‌ بیدار می‌شود و مثل اینکه افق گشوده می‌شود

در ادامه بخوانید:  منم که شهره شهرم به عشق ورزیدن

این گشودن افق معنویت است یعنی افق معنویت باز است و صبح دمیده است و ساقی غفلت نکن و چون این فرصت غنیمت است و چه بسا این فرصت از دست برود و الان افق معنویت باز است لحظه ‌ای درنگ مکن و حالا شراب هم که میدهی یک پیاله نده این کم است، قدحی پر شراب کن یک دفعه قدح را پر کن. و یک پیاله و دو پیاله کفاف کی دهد اینها به مستی ما، اینها کافی نیست، قدح بیار نه جام،

صبح است ساقیا لحظه‌ غنیمت است، افق معنویت گشوده است و من یک لحظه از خواب غفلت بیدارم الان و هر چه بخورم هم سیر نمی‌شوم و این لحظه هم از دست بدهم چه بسا لحظه ‌های دیگر را هم از دست بدهم، ببینید هم فضای خیامی و بی ‌اعتباری روزگار را ترسیم می‌کند و گذر زمان را که درنگ ندارد، ببینید این چقدر درنگ نداشتن دور فلک و شتاب کردن ساقی و فرصت را غنیمت دانستن، که این معرفت را ما اینجا تکمیل کنیم یعنی این فرصت معنویتی که دست داده از دست ندهیم که غفلت می‌آید و جایش می‌نشیند و خطرناک است و اون وقت به دور فلک اشاره می‌کند،

فضای زمان حافظ هنوز به زمان صدرالمتألهین نرسیده بود که به حرکت جوهری تبدیل شود تا زمان خیام و زمان ابن سینا و قبل از ابن سینا، جریان زمان را و دوره‌ و زمانه دوره است به ادوار فلکی معتقد بودند و معتقد بودند که افلاک که گردش می‌کند، فلک اول و دوم، اون حرکت فلکی موجب گردش زمانه است و اصلاً زمان مقدار حرکت فلک دانسته شد و ابن سینا هم همین طور تعریف کرده و اگر می‌گفتند زمان چیه می‌گفتند فلک دور می‌زند و زمان ترسیم می‌شود و زمان هم بی‌ قرار است چون حرکت دوری است و فلک هم ناپایدار است و فلک همیشه دور می‌زند و آغاز و پایان ندارد

در ادامه بخوانید:  گل آدم بسرشتند و به پیمانه زدند

با دور فلکی زمان ترسیم می‌شود و زمان هم در گذر است مرتب، حالا این مسأله در زمان ملاصدرا به گونه ‌ای دیگر مطرح است و اصلاً هیئت بطلمیوس زیر سؤال رفت و اصلاً کهکشان‌ ها و افلاک به صورت سابق نیست و خوشبختانه ملاصدرا قبل از اینکه دوره‌ جدید برسد پیشاهنگ این فکر بود و زمان را مقدار حرکت جوهر دانست نه مقدار حرکت فلک و گفت اصلاً جوهر این عالم در حرکت است و جوهر عالم بالذات متحرک است یعنی ماده‌ متحرک است یعنی جسم متحرک است یعنی کوه متحرک است و همه چیز در حرکت است و زمان مقدار حرکت فلک است هنوز حرکت جوهری در فکر حافظ نبوده است

حافظ می‌گوید دور فلک درنگ ندارد، یعنی این زمان ما هم که نتیجه‌ دور فلکی است درنگ ندارد، یک لحظه و یک ثانیه را شما نمی‌توانی استقرار ببخشی و شما نمی‌توانی به یک ثانیه بگویی، حالا قدری بمان و نرو می‌شود یک ثانیه را نگه داشت؟ خیر و درنگ یعنی توقف و در کار زمانه نیست، خوب این زمان که با شتاب دارد می‌رود شما هم شتاب کن و ما باید در مقابل شتاب زمانه و گذر زمان که به سرعت میگذرد، ما هم باید شتاب داشته باشیم نه عجله، در مقابل شتاب گذر زمان ما باید شتاب داشته باشیم و از فرصت ‌ها استفاده کنیم، این صبح یک فرصتی است و یک افقی از معنویت به روی من، باز شده و گشوده شده، و یک قدح از معرفت به من بده تا من از این فرصت حداکثر استفاده را کرده باشم.

لینک دانلود
Video-DownloadSound-Download Youtube-download

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله را حل کنید *